‘เกษตรพันธสัญญา’ หมายถึงการตกลงระหว่างเกษตรกรและบริษัทแปรรูปหรือการตลาดเพื่อการผลิตและส่งมอบสินค้าเกษตรภายใต้สัญญาที่ทำไว้ล่วงหน้า ในประเทศไทย ระบบดังกล่าวถือเป็นรูปแบบหลักในการทำธุรกรรมของสินค้าเกษตรหลายชนิด

อย่างไรก็ตาม ระบบดังกล่าวมีปัญหาในหลายแง่มุม เช่น การที่บริษัทมักเสนอ ‘สัญญาสำเร็จรูป’ ที่ไม่มีบทลงโทษหากบริษัทผิดสัญญา อนุญาตให้บริษัทบอกเลิกสัญญาได้ หรือปัญหาเรื่องการผูกขาดหรืออำนาจเหนือตลาดของบริษัทในการกำหนดราคาปัจจัยการผลิตและผลผลิตแก่เกษตรกร ทำให้เกษตรกรถูกบีบคั้นทั้ง ‘ปลายทาง’ และ ‘ต้นทาง’

เหล่านี้เกษตรกรล้วนไม่มีอำนาจต่อรองทั้งสิ้น

นนท์ นุชหมอน อาจารย์ประจำคณะเศรษฐศาสตร์ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ ทำการสำรวจแนวคิดเบื้องต้น พัฒนาการ รูปแบบ และประเด็นปัญหาของระบบเกษตรพันธสัญญา รวมถึงขนาดและการเติบโตของการเกษตร และผลตอบแทนของเกษตรกรภายใต้ระบบดังกล่าว ก่อนจะนำเสนอข้อเสนอแนะทางนโยบายในส่วนท้าย

นนท์ นุชหมอน, 2556. เกษตรพันธสัญญา ภาพรวมและบทสำรวจประเด็นปัญหาในประเทศไทย (ปก)

Download (PDF, 564KB)

Leave a Reply