Tag: ความยุติธรรม

    สงครามศักดิ์สิทธิ์ในห้วงวิกฤต

    ภายหลังแซม โฮส ผู้ถูกป้ายสีว่าเป็น ‘ไอ้มืด’ ผู้สังหารเจ้านายตนเองถูกจับได้ “เหล่าคนขาวตัดหู นิ้วมือ และอวัยวะเพศ เลาะผิวหน้าออก บางคนก็เอามีดแทงซํ้า แล้วร่วมเฝ้ามองร่างกายของโฮสถูกเผาทั้งเป็นอย่างสะใจ ท่ามกลางเสียงกรีดร้องโหยหวน และเนื้อตัวที่บิดงอไปมาตามแรงเพลิง”

    เราแน่ใจได้หรือไม่ว่ามนุษย์ทุกวันนี้เรียนรู้ความผิดพลาดในอดีต เรามี ‘สติ’ และ ‘ปัญญา’ มากกว่าแต่ก่อน และเราเลิก “ด่วนพิพากษาตัดสินผู้อื่นอย่างไม่เป็นธรรมด้วยตาชั่งที่สร้างขึ้นจากอัตตาและอคติของตน” แล้วแทนที่ด้วยการ “พยายามเข้าใจคนอื่น มีเมตตาต่อคนอื่น และเคารพในความแตกต่างหลากหลายหลากสีสัน”

    ในเมื่อจวบจนปัจจุบัน ทุกครั้งที่วิกฤติเริ่มขึ้นแทบทุกคนยังคงคิดว่า “กำลังสู้รบอยู่ในสงครามศักดิ์สิทธิ์ ซึ่งตนเป็นนักรบแห่งความถูกต้อง ความดี ความงาม ความจริง”

    ความยุติธรรม คำพิพากษา ปัญหาสิ่งเเวดล้อม

    ความเสื่อมโทรมของสิ่งแวดล้อมที่กล่าวถึงกันนั้นไม่ใช่ปัญหาทางกายภาพที่แยกขาดจาก “คน” หรือ “สังคม” การที่สิ่งแวดล้อมเสื่อมโทรมมากขึ้นมีผลกระทบต่อความสัมพันธ์ในสังคมโดยเฉพาะการทำให้เกิด “ความขัดแย้ง” เช่น เมื่อโรงงานปลดปล่อยมลพิษออกมาสู่สิ่งแวดล้อม คนที่อยู่อาศัยโดยรอบโรงงานก็จะเจ็บป่วย ชุมชนรอบโรงงานก็จะเกิดความขัดแย้งกับตัวโรงงาน หรือเมื่อรัฐเข้าไปจัดการกับความเสื่อมโทรมของสิ่งแวดล้อมที่เป็นทรัพยากรส่วนกลาง ย่อมก่อให้เกิดการสูญเสียผลประโยชน์ของผู้ที่ใช้ทรัพยากรเหล่านั้นอยู่เดิมและกลายมาเป็นความขัดแย้งระหว่างรัฐและเอกชน

    ความขัดแย้งจากกระบวนการจัดการทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อมเหล่านี้ โดยทั่วไปแล้วมักดำเนินเข้าไปสู่ “กระบวนการยุติธรรม” คำถามสำคัญคือกระบวนการยุติธรรมของประเทศไทยมีคุณสมบัติหรือรูปแบบซึ่งเอื้ออำนวยให้รัฐ กลุ่มทุน หรือชาวบ้านร้านตลาดผู้ได้รับผลกระทบกันแน่ แบ๊งค์ งามอรุณโชติมุ่งตอบคำถามดังกล่าวโดยดำเนินการสำรวจเอกสารคำพิพากษาจากแหล่งอ้างอิงต่างๆ แล้วนำมาพิจารณาประมวลบทสรุป ติดตามเรื่องราวของความยุติธรรม คำพิพากษา และปัญหาสิ่งแวดล้อมได้ที่นี่

    การปฏิรูปกระบวนการยุติธรรมไทย

    งานวิจัยชิ้นนี้มุ่งศึกษาถึงปัญหาการใช้อำนาจตามกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญาขององค์กรต่างๆ ในช่วงระยะเวลาตั้งแต่ ปี พ.ศ. 2540 จนถึงปัจจุบัน โดยมุ่งเน้นการศึกษาปัญหาในชั้นสอบสวนของพนักงานสอบสวน เช่น การค้น การจับกุม ชั้นไต่สวนคดีของพนักงานอัยการ เช่นการควบคุมตัว การฝากขัง การซักถามพยาน และในชั้นพิจารณาคดีของศาล เช่น การดำเนินคดีเด็กและเยาวชน การไต่สวนมูลฟ้อง และการพิจารณาคดี

    สืบเนื่องจากการไล่สอบสวน ไต่สวน และพิจารณากระบวนการยุติธรรมไทยตลอดเส้นทาง ผู้วิจัยชี้ว่าจำเป็นต้องมีการปฏิรูปวัฒนธรรมขององค์กรต่างๆ ที่กล่าวไป เพื่อให้มีทิศทางขับเคลื่อนไปในทางเดียวกัน เนื่องจากในปัจจุบัน วัฒนธรรมอำนาจนิยมที่ฝังลึกในระบบราชการทำให้หน่วยงานที่เกี่ยวข้องต่างๆ พากันสร้าง ‘อาณาจักร’ ของตน

    ร่วมติดตามความสำคัญและสภาพปัญหา สาเหตุที่มา ข้อเสนอแนะ และบทวิเคราะห์กระบวนการยุติธรรมไทย โดย ดร.ภูมินทร์ บุตรอินทร์ ได้ที่นี่