Tag: Elinor Ostrom

    โฉนดชุมชน

    “…แนวคิดเรื่องโฉนดชุมชน เป็นหนึ่งในแนวคิดเรื่องของสิทธิรวมหมู่ (Collective Right) ในการจัดการทรัพยากรธรรมชาติอย่างยั่งยืน (Natural Sustainable agement) ซึ่งต่างจากกรรมสิทธิ์ส่วนบุคคล (Private Property) และกรรมสิทธิ์ของรัฐ (State Property) แต่เดิมสิทธิรวมหมู่หรือสิทธิร่วมถูกตีความหมายไปในเชิงลบ หรือที่รู้จักโดยทั่วไปว่า The Tragedy of the Common ซึ่งหมายถึงการใช้ทรัพยากรธรรมชาติที่เป็นของส่วนรวมโดยขาดการดูแลรักษาเพื่อให้เกิดความยั่งยืน (Hardin, 1968) กล่าวคือ เมื่อพื้นที่ใดพื้นที่หนึ่งไม่มีกรรมสิทธิ์ส่วนบุคคล หรือกรรมสิทธิ์ของรัฐเป็นเจ้าของอย่างชัดเจน ก็จะไม่มีใครสนใจหรือดูแลหรือใช้สอยพื้นที่นั้นๆ อย่างไม่มีขีดจำกัด อย่างไรก็ตาม ในช่วงหลังได้มีงานวิจัยที่ออกมาวิพากษ์และท้าทายแนวคิดของ Garrett Hardin นี้อย่างแพร่หลาย เพราะการอนุญาตให้ใช้ทรัพยากรอย่างไม่มีขีดจำกัดและก่อให้เกิดผลเสียหายนั้น ไม่น่าจะหมายรวมถึงการดูแลจัดการทรัพยากรร่วมกันของชุมชน”

    “…โฉนดชุมชนคืออะไร แตกต่างจากโฉนดทั่วไปอย่างไร มีที่มาและพัฒนาการอย่างไร ประเทศต่างๆ มีโฉนดชุมชนหรือไม่อย่างไร บทความชิ้นนี้พยายามตอบคำถามเหล่านี้” (เนื้อหาส่วนหนึ่งจากรายงานสำรวจองค์ความรู้เรื่องโฉนดชุมชน)

    แนวคิดว่าด้วยการจัดการทรัพยากรร่วม: ประสบการณ์จากต่างประเทศและแนวคิดในประเทศไทย

    “…จากบทเรียนจากต่างประเทศพบว่า การจัดการทรัพยากรร่วมหนึ่งๆ ไม่จำเป็นจะต้องมีวิธีการจัดการเพียงแบบเดียวเท่านั้น แต่สามารถผสมผสานระหว่างระบบตลาด การทำงานร่วมกันในชุมชน หรือระบบการแนวตั้งแบบรัฐ เข้าไว้ด้วยกันให้เหมาะกับลักษณะการจัดการทรัพยากรประเภทหนึ่งๆ ในพื้นที่หนึ่งๆ ได้ ผู้เขียนคิดว่าการศึกษาประเด็นนี้ในประเทศไทยยังมีอยู่น้อยมาก งานส่วนใหญ่มักจะค่อนข้างให้ความสำคัญกับชุมชนมากเป็นพิเศษ…” (เนื้อหาส่วนหนึ่งจากรายงานสำรวจองค์ความรู้เรื่องแนวคิดว่าด้วยการจัดการทรัพยากรร่วม: ประสบการณ์จากต่างประเทศและแนวคิดในประเทศไทย)