U-Knowledge

แผนพัฒนาภาคใต้

โดย: มติสมัชชาสุขภาพครั้งที่ 2

ปัจจุบัน ภาคใต้ประสบปัญหาในเีื่รื่องภัยแล้ว การกัดเซาะชายฝั่งทะเล ดินถล่ม ผลผลิตการเกษตรลด ทรัพยากรทางทะเลเสื่อมโทรม และการใช้ประโยชน์จากท่าอากาศยาน

จากสภาพปัญหาเหล่านี้ มติสมัชชาสุขภาพครั้งที่ 2 จึงเสนอให้คณะกรรมการการพัฒนาเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติทบทวนร่างแผนแม่บทการพัฒนาพื้นที่เศรษฐกิจภาคใต้อย่างยั่งยืน และแผนอื่นๆ อย่างบูรณาการ คำนึงถึงการมีส่วนร่วม อย่างจริงจัง

การประชุมเวทีนโยบายสาธารณะแนวทางการแก้ไขปัญหาหมอกควันและไฟป่าในจังหวัดลำพูน: ข้อมูลเชิงประจักษ์จากโครงการวิจัยด้านหมอกควันและไฟป่า

โดย: ผศ.ศุทธินี ดนตรี

ปัญหาหมอกควันและไฟป่ากลายเป็นปัญหาสำคัญที่คุกคามสุขภาพประชาชน เศรษฐกิจ และการคมนาคมในพื้นที่ภาคเหนือ ทั้งนี้ ในปี 2555 ที่ผ่านมา มีไฟไหม้ป่าเกิดขึ้น 2,686 ครั้ง พื้นที่เสียหาย 21,405 ไร่นอกจากนี้ มีการตรวจพบจุดความร้อน (Hotspot) ถึง 17,679 จุด (ข้อมูลจาก www.dailynews.co.th)

แผนงานสร้างเสริมนโยบายสาธารณะที่ดี (นสธ.) จัดการประชุมเวทีสาธารณะว่าด้วยแนวทางการแก้ไขปัญหาหมอกควันและไฟป่าในจังหวัดลำพูน โดยในงาน มีการนำเสนอเอกสารว่าด้วยข้อมูลเชิงประจักษ์จากโครงการวิจัยด้านหมอกควันและไฟป่า ซึ่งมุ่งศึกษาปัญหาที่กล่าวไปที่เกิดขึ้นในจังหวัดลำพูน

ว่าด้วยร่างพระราชบัญญัติภาษีที่ดินและสิ่งปลูกสร้าง พ.ศ. …

โดย: ดวงมณี เลาวกุล

กฎหมายภาษีที่ดินที่บังคับใช้อยู่ในปัจจุบันมีความล้าสมัย โดยมีสาเหตุสำคัญมาจากการที่กฎหมายไม่ได้กำหนดให้มีการเก็บภาษีจากมูลค่าของที่ดิน ผู้ถือครองจึงสามารถถือครองที่ดินได้อย่างไม่มีต้นทุน ดังนั้นจึงไม่กระตือรือร้นที่จะใช้ประโยชน์จากที่ดินให้คุ้มค่า และส่งผลให้ไม่เกิดการกระจายการถือครองที่ดิน

ร่างพระราชบัญญัติภาษีที่ดินและสิ่งปลูกสร้าง พ.ศ. … คือกฎหมายฉบับใหม่ที่มุ่งชดเชยจุดอ่อน และเป็นจุดเริ่มต้นในการมุ่งผลักดันให้เกิดการปฏิรูปที่ดินในประเทศไทยผ่านแนวคิดเรื่องภาษีที่ดิน

เมื่อวันที่ 29 พฤศจิกายน 2555 ผศ.ดวงมณี เลาวกุล ให้เกียรติเป็นวิทยากรการสัมนาหัวข้อการปฏิรูปที่ดิน ในการประชุม workshop ทีมสื่อสาธารณะเครือข่ายวิชาการเพื่อการปฏิรูป โดยมีเอกสาร (ที่มาจากเว็บไซต์ thailawwatch) และ powerpoint ประกอบการนำเสนอว่าด้วยร่างพระราชบัญญัติภาษีที่ดินและสิ่งปลูกสร้าง พ.ศ. …

ติดตามอ่านเอกสารประกอบการนำเสนออื่นๆ
การปฏิรูปที่ดิน
สิทธิในที่ดินของชุมชน: โฉนดชุมชนและข้อกฎหมายที่เกี่ยวข้อง

การปฏิรูปที่ดิน

โดย: ผศ.อิทธิพล ศรีเสาวลักษณ์

แนวทางโฉนดชุมชนถือเป็นขาหนึ่งที่ขาดไม่ได้ นอกเหนือไปจากแนวทางการเก็บภาษีที่ดินโดยรัฐ และ การจัดตั้งธนาคารที่ดิน ทั้งนี้ “จะต้องกำหนดขอบเขตพื้นที่ องค์ประกอบหรือผู้แทนชุมชน เงื่อนไขในการใช้พื้นที่ไว้อย่างชัดเจน ส่วนกระบวนการในการบริหารจัดการในการใช้ประโยชน์ที่ดินสมควรให้ชุมชนจัดการกันเอง ให้สอดคล้องกับสภาพสังคม วิถีชีวิต วัฒนธรรมและสิ่งแวดล้อม”

เมื่อวันที่ 29 พฤศจิกายน 2555 ผศ.อิทธิพล ศรีเสาวลักษณ์ ให้เกียรติเป็นวิทยากรการสัมนาหัวข้อการปฏิรูปที่ดิน ในการประชุม workshop ทีมสื่อสาธารณะเครือข่ายวิชาการเพื่อการปฏิรูป โดยมี powerpoint ประกอบการนำเสนอเรื่องการปฏิรูปที่ดิน ว่าด้วยแนวทางการกระจายที่ดินของรัฐในอดีต สรุปสถานการณ์ และปัญหาที่ยังคงไม่ได้รับการแก้ไขจวบจนปัจจุบัน

ติดตามอ่านเอกสารประกอบการนำเสนออื่นๆ
ว่าด้วยร่างพระราชบัญญัติภาษีที่ดินและสิ่งปลูกสร้าง พ.ศ. …
สิทธิในที่ดินของชุมชน: โฉนดชุมชนและข้อกฎหมายที่เกี่ยวข้อง

สิทธิในที่ดินของชุมชน: โฉนดชุมชนและข้อกฎหมายที่เกี่ยวข้อง

โดย: ผศ.อิทธิพล ศรีเสาวลักษณ์

แนวทางโฉนดชุมชนถือเป็นขาหนึ่งที่ขาดไม่ได้ นอกเหนือไปจากแนวทางการเก็บภาษีที่ดินโดยรัฐ และ การจัดตั้งธนาคารที่ดิน ทั้งนี้ “จะต้องกำหนดขอบเขตพื้นที่ องค์ประกอบหรือผู้แทนชุมชน เงื่อนไขในการใช้พื้นที่ไว้อย่างชัดเจน ส่วนกระบวนการในการบริหารจัดการในการใช้ประโยชน์ที่ดินสมควรให้ชุมชนจัดการกันเอง ให้สอดคล้องกับสภาพสังคม วิถีชีวิต วัฒนธรรมและสิ่งแวดล้อม”

เมื่อวันที่ 29 พฤศจิกายน 2555 ผศ.อิทธิพล ศรีเสาวลักษณ์ ให้เกียรติเป็นวิทยากรการสัมนาหัวข้อการปฏิรูปที่ดิน ในการประชุม workshop ทีมสื่อสาธารณะเครือข่ายวิชาการเพื่อการปฏิรูป โดยมีเอกสารประกอบการนำเสนอเรื่องสิทธิในที่ดินของชุมชน: โฉนดชุมชนและข้อกฎหมายที่เกี่ยวข้อง โดยมุ่งทบทวนหลักคิดและข้อดีของสิทธิชุมชน ความเป็นมา กรณีศึกษาภายในและภายนอกประเทศ การดำเนินการและข้อจำกัดทางกฎหมายในปัจจุบัน

ติดตามอ่านเอกสารประกอบการนำเสนออื่นๆ
ว่าด้วยร่างพระราชบัญญัติภาษีที่ดินและสิ่งปลูกสร้าง พ.ศ. …
การปฏิรูปที่ดิน

รายงานวิจัยว่าด้วยแนวทางการจัดตั้งธนาคารที่ดิน

โดย: อ.โสภณ ชมชาญ และ ศ.ดร.ดิเรก ปัทมสิริวัฒน์

การประชุมสมัชชาที่ดินระดับชาติ ครั้งที่ 1 เมื่อวันที่ 24-26 มีนาคม 2554 มีมติให้ดำเนินการจัดตั้งธนาคารที่ดิน และได้มีการผ่านพระราชกฤษฎีกาจัดตั้งสถาบันบริหารจัดการธนาคารที่ดิน เมื่อวันที่ 10 พฤษภาคม 2554 โดยมุ่งเน้นให้เกิดการกระจายการถือครองที่ดินอย่างเป็นธรรมและยั่งยืน มีการใช้ประโยชน์ที่ดินอย่างเหมาะสม มีการเก็บข้อมูลเกี่ยวกับที่ดิน รวมถึงทำหน้าที่เป็นตัวกลางในการบริหารจัดการ สนับสนุนให้ชุมชนมีการบริหารจัดการที่ดินร่วมกัน และประสานงานกับหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง

สืบเนื่องจากมติข้างต้น อ.โสภณ ชมชาญ และ ศ.ดร.ดิเรก ปัทมสิริวัฒน์ นำเสนอรายงานวิจัยวิว่าด้วยแนวทางการจัดตั้งธนาคารที่ดิน โดยมุ่งทบทวนความเป็นมาของแนวคิดเรื่องธนาคารที่ดินในรอบสี่ทศวรรษ และ มุ่งศึกษาแหล่งเงินทุนที่จำเป็นสำหรับการจัดตั้งธนาคารที่ดิน

กรอบยุทธศาสตร์การจัดการด้านอาหารของประเทศไทย

โดย: คณะกรรมการอาหารแห่งชาติ

คณะกรรมการอาหารแห่งชาติ โดยคณะกรรมการจัดทำแผนยุทธศาสตร์การจัดการด้านอาหารของประเทศไทย ซึ่งมีศาสตราจารย์เกียรติคุณ ไกรสิทธิ์ ตันติศิรินทร์ เป็นประธาน ได้จัดทำกรอบยุทธศาสตร์การจัดการด้านอาหารนี้ขึ้น เพื่อเป็นแผนแม่บทที่จะสร้างความเข้มแข็งให้กับการจัดด้านอาหารของประเทศอย่างเป็นรูปธรรม ในมิติต่างๆ ทั้งความมั่นคงด้านอาหาร คุณภาพ ความปลอดภัยด้านอาหาร ตลอดจนอาหารศึกษา

The Vegetable Sector in Thailand: A Review

โดย: FAO

“This publication has attempted to highlight the extent of bio-diversity in vegetable crops which are in commercial production and consumption, as well as those under-utilized species commonly being used. The present status of commercial vegetable production and distribution has been described, as well as areas of improvements in production technology. Against this background, this publication is considered timely and useful for policy makers, educationists, researchers, extension officers and individuals interested in the vegetable industry. In addition, this publication will be of interest to producers and consumers alike and university students.”

เสวนาตรวจสอบแนวคิดพื้นฐานทางกฎหมายในการยอมรับและบังคับใช้สิทธิชุมชนในการจัดการทรัพยากรธรรมชาติ: เวทีภาคเอกชนและผู้ที่เกี่ยวข้อง

โดย:

เนื้อหาการเสวนาตรวจสอบแนวคิดพื้นฐานทางกฎหมายในการยอมรับและบังคับใช้สิทธิชุมชนในการจัดการทรัพยากรธรรมชาติ: เวทีภาคเอกชนและผู้ที่เกี่ยวข้อง วันเสาร์ที่ 27 กุมภาพันธ์ 2553 เวลา 08.30-17.00 น. ณ ห้อง Executive 1 โรงแรมรามาการ์เด้นส์

เสวนาตรวจสอบแนวคิดพื้นฐานทางกฎหมายในการยอมรับและบังคับใช้สิทธิชุมชนในการจัดการทรัพยากรธรรมชาติ: เวทีหน่วยงานรัฐ

โดย:

เนื้อหาการเสวนาตรวจสอบแนวคิดพื้นฐานทางกฎหมายในการยอมรับและบังคับใช้สิทธิชุมชนในการจัดการทรัพยากรธรรมชาติ: เวทีหน่วยงานรัฐ วันศุกร์ที่ 22 มกราคม 2553 เวลา 08.30-12.30 น. ณ ห้องแกรนด์บอลรูม โรงแรมรามาการ์เด้นส์

เสวนาตรวจสอบแนวคิดพื้นฐานทางกฎหมายในการยอมรับและบังคับใช้สิทธิชุมชนในการจัดการทรัพยากรธรรมชาติ: เวทีผู้ใช้กฎหมาย-ศาล

โดย:

เนื้อหาการเสวนาตรวจสอบแนวคิดพื้นฐานทางกฎหมายในการยอมรับและบังคับใช้สิทธิชุมชนในการจัดการทรัพยากรธรรมชาติ: เวทีผู้ใช้กฎหมาย-ศาล วันศุกร์ที่ 5 กุมภาพันธ์ 2553 เวลา 08.30-12.30 น. ณ ห้องประชุมลีลาวดี โรงแรมรามาการ์เด้นส์

พัฒนาการของหลักกฎหมายสิ่งแวดล้อมและสิทธิชุมชน

โดย: กอบกุล รายะนาคร

ในช่วงกว่าสามทศวรรษที่ผ่านมาได้มีกระแสความตื่นตัวด้านสิ่งแวดล้อมในระดับระหว่างประเทศซึ่งมีผลต่อนโยบายและกฎหมายสิ่งแวดล้อมในระดับประเทศเป็นอันมาก ทั้งในด้านพันธกรณีที่ประเทศต่างๆต้องปฏิบัติตามภายใต้อนุสัญญาและความตกลงเรื่องสิ่งแวดล้อมฉบับต่างๆ และในด้านความร่วมมือระหว่างประเทศเพื่อแก้ไขปัญหาสิ่งแวดล้อมที่มีผลข้ามเขตแดน ซึ่งถือว่าเป็นความห่วงใยร่วมกัน (common concern) แม้การอนุรักษ์สิ่งแวดล้อมและทรัพยากรธรรมชาติจะเป็นเรื่องสำคัญ แต่นานาประเทศก็ยอมรับร่วมกันว่าเรามิอาจจะพิจารณาปัญหาสิ่งแวดล้อมแยกต่างหากจากปัญหาการพัฒนา กล่าวคือ การพัฒนาทั้งในประเทศพัฒนาแล้วและประเทศกำลังพัฒนาจะต้องดำเนินต่อไป โดยคำนึงถึงการรักษาฐานทรัพยากรและสิ่งแวดล้อมมิให้เสื่อมโทรมจนถึงขนาดที่ไม่สามารถจะกลับคืนดีได้ ซึ่งเป็นที่มาของหลักการพัฒนาอย่างยั่งยืน (sustainable development) อันเป็นหัวใจสำคัญของการจัดการสิ่งแวดล้อมของทุกๆประเทศมาจนทุกวันนี้

ความขัดแย้งปัญหาที่ดิน-ป่า: แง่มุมปัญหาด้านโครงสร้างกฎหมายและนโยบายรัฐ

โดย: บัณฑูร เศรษฐศิโรตม์

ในกรณี “คนบุกรุกกฎหมาย” หรือ “คนบุกรุกป่า” มีประเด็นที่ควรพิจารณาและเป็นข้อพึงตระหนักด้วยว่า ในช่วงสมัยหนึ่งที่เป็นยุคเร่งการผลิตพืชพาณิชย์เพื่อส่งออก ชาวบ้านได้รับการยกย่องจากรัฐว่าเป็นผู้บุกเบิกที่ดินทำกิน ก่อนที่จะถูกกล่าวหาในช่วงต่อมาว่าเป็นผู้บุกรุกตามมุมมองของกฎหมายปัจจุบัน นอกจากนี้ ในช่วงที่ประเทศไทยมีปัญหาการเร่งปราบคอมมิวนิสต์ กลยุทธ์อย่างหนึ่งในการต่อสู้กับคอมมิวนิสต์คือการตัดไม้ การสร้างถนนเพื่อความมั่นคงเข้าเขตป่า และนำชาวบ้านเข้าไปตั้งชุมชนในเขตป่า ในช่วงนั้นจะพบข้อมูลว่ามีอัตราการลดลงของป่าที่สูงมาก ในช่วงระหว่างปี 2516-2519 ซึ่งมีอัตราการสูญเสียพื้นที่ป่าอย่างรวดเร็ว (7.2 ล้านไร่/ปี) เป็นช่วงเวลาที่มีการต่อสู้กับคอมมิวนิสต์อย่างเข้มข้น รัฐเร่งสร้างเส้นทางยุทธศาสตร์เพื่อโอบล้อมกองกำลังของพรรคคอมมิวนิสต์ในภาคเหนือ ภาคตะวันออกเฉียงเหนือ และภาคใต้ เส้นทางยุทธศาสตร์เหล่านี้มีส่วนทำให้ผู้ลักลอบตัดไม้และชาวบ้านสามารถเข้าถึงป่าได้รวดเร็วและสะดวกขึ้น

การรักษาสิ่งแวดล้อมกับมิติการมีส่วนร่วมของประชาชน (สิทธิที่หายไปหรือสิทธิที่ถูกปฏิเสธ?)

โดย: โกเมท ทองภิญโญชัย

เพียงช่วงทศวรรษที่ผ่านมา หลายครั้งหลายคราที่สังคมได้รับรู้ถึงเหตุการณ์การรวมตัวของประชาชนหรือชาวบ้าน เพื่อเรียกร้องให้รัฐบาลแก้ไขปัญหาความไม่ธรรมที่ได้รับจากการดำเนินการในหลายโครงการหรือกิจการที่มีความเกี่ยวพันกับทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม การสลายมวลชนที่รวมตัวกันเหล่านั้นจะปรากฏให้เห็นหลากหลายรูปแบบ บ้างก็ยุติลงได้โดยสันติวิธี บ้างก็ไม่อาจยุติปัญหาที่เรียกร้องได้ จนนำมาซึ่งความขัดแย้งในที่สุด และในท่ามกลางข้อเรียกร้องต่าง ๆ ดังกล่าว ประเด็นว่าด้วยเรื่อง “ขอให้เจ้าหน้าที่ของรัฐเปิดเผยข้อมูลข่าวสาร และขอให้ประชาชนมีส่วนร่วมในการตัดสินใจ” จะเป็นประเด็นที่ถูกหยิบยื่นให้แก่รัฐบาลที่ผลัดเปลี่ยนเข้ามาบริหารปกครองประเทศอย่างต่อเนื่องและไม่เคยล้าสมัยจากกลุ่มมวลชนเหล่านั้นได้เลย….แต่ประเด็นเหล่านั้นได้รับการตอบสนองมากน้อยเพียงใด?

การรวบรวมคดีสิ่งแวดล้อมที่มีความสำคัญของไทย (๓๐ คดีดัง)

โดย: สุภาภรณ์ มาลัยลอย, สงกรานต์ ป้องบุญจันทร์

การรวบรวมคดีสิ่งแวดล้อมที่มีความสำคัญของไทย (๓๐ คดีดัง) ได้จัดทำขึ้นภายใต้การสนับสนุนของแผนงานสร้างเสริมการเรียนรู้กับสถาบันอุดมศึกษาไทยเพื่อการพัฒนานโยบายสาธารณะที่ดี (นสธ.) และสำนักงานกองทุนสนับสนุนการสร้างเสริมสุขภาพ (สสส.) เพื่อเก็บรวบรวมข้อมูลเนื้อหาสาระสำคัญแห่งคดีที่เกี่ยวข้องกับข้อพิพาททางด้านสิ่งแวดล้อมในประเทศไทยไว้เป็นการเบื้องต้น ให้เป็นแนวทางและตัวอย่างในการเก็บรวบรวมข้อมูลเชิงคดีในอนาคต โดยมีการเก็บรวบรวมคำพิพากษา คำสั่งเฉพาะคดีที่สำคัญในประเทศไทย

เวทีเครือข่ายประชาชนผู้ได้รับผลกระทบจากการทำเหมืองแร่ ประเทศไทย

โดย: เครือข่ายประชาชนผู้ได้รับผลกระทบจากการทำเหมืองแร่ ประเทศไทย

อุตสาหกรรมเหมืองแร่ในประเทศไทยที่ภาครัฐคาดหวังถึงผลประโยชน์ทางเศรษฐกิจให้แก่ประเทศแต่เพียงด้านเดียว แท้จริงแล้วอุตสาหกรรมเหมืองแร่ที่มีการขุดเจาะทั้งแบบเปิดทำลายหน้าดิน หรือเป็นโพรงใต้ดิน ได้ก่อให้เกิดผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อม ทรัพยากรธรรมชาติ ระบบนิเวศ สังคม และสุขภาพในหลายมิติ นำมาซึ่งการทำลายแหล่งอาหาร ความหลากหลายทางชีวภาพ ที่ทำมาหากิน ที่อยู่อาศัยของคนในชุมชนท้องถิ่นให้เสื่อมโทรม โดยไม่มีหน่วยงานหรือผู้ประกอบการรายใดแสดงความรับผิดชอบ

การปฏิรูปกระบวนการยุติธรรมด้านป่าไม้และที่ดินเพื่อความเป็นธรรมในสังคมไทย

โดย:

การจัดการที่ดินและป่าไม้ที่ไม่เป็นธรรมก่อให้เกิดผลกระทบแก่หลายฝ่าย สำหรับชาวบ้านที่ยากจน การไม่มีที่ดินทำกินหมายถึงการขาดปัจจัยพื้นฐานที่สำคัญในการดำรงชีวิต สำหรับประชาชนทั่วไปหมายถึงการขาดโอกาสในการใช้สอยทรัพยากรอย่างเป็นธรรม และสำหรับระบบนิเวศหมายถึงการที่ธรรมชาติถูกมนุษย์รุกรานเกินความสมดุล ปัญหาความไม่เป็นธรรมในการจัดการที่ดินและป่าไม้จึงมีมิติทั้งในส่วนของเรื่องความเป็นธรรมทางเศรษฐกิจ (Economic Justice) ความเป็นธรรมทางสังคม (Social justice) และความเป็นธรรมทางนิเวศและสิ่งแวดล้อม (Ecological & Environmental Justice) ควบคู่กันไป บทความนี้จะไม่ได้กล่าวถึงปัญหาเรื่องความเป็นธรรมในเรื่องที่ดินป่าไม้ทั้งระบบ หากแต่จะขอสำรวจปัญหาและค้นหาแนวทางแก้ไขเฉพาะในเรื่องกระบวนการยุติธรรมทางที่ดินและสิ่งแวดล้อมเป็นสำคัญ

องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นกับการจัดการภัยพิบัติเชิงรุกและตั้งรับ

โดย: วิทยาลัยพัฒนาการปกครองท้องถิ่น สถาบันพระปกเกล้า

การสัมมนาเรื่อง “องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นกับการจัดการภัยพิบัติเชิงรุกและตั้งรับ” จัดโดยวิทยาลัยพัฒนาการปกครองท้องถิ่น สถาบันพระปกเกล้า ในระหว่างวันที่ 13-14 มีนาคม 2555 ณ ห้องสุโขทัยธรรมราชา สถาบันพระปกเกล้า โดยผู้เข้าร่วมสัมมนาคือ ผู้บริหารขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น จานวนรวมทั้งสิ้น 100 ท่าน
การสัมมนาครั้งนี้มีวัตถุประสงค์สาคัญ 2 ประการคือ
1. เพื่อสร้างองค์ความรู้และเตรียมความพร้อมให้แก่องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นในการบริหารจัดการภัยพิบัติภายในพื้นที่ของตน
2. เพื่อเป็นเวทีระดมความคิดเห็นถึงปัญหา อุปสรรค และข้อเสนอแนะเชิงนโยบายในการส่งเสริมบทบาทขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นในการจัดการภัยพิบัติเชิงรุกและตั้งรับต่อไป