U-Knowledge

ปฏิรูปกระบวนการยุติธรรม ประเทศไทย

โดย: ไทยพีบีเอส

หนังสือเล่มนี้ใช้เค้าโครงจากรายการ “๒๕๖๓ เปลื่ยนประเทศไทย” ออกอากาศทางสถานีโทรทัศน์ไทยพีบีเอส เมื่อปี 2554 ซึ่งหนังสือเล่มนี้จะตีแผ่ให้เห็นถึงฤทธิ์เดชของ “ความอยุติธรรม” อันเกิดจากกระบวนการยุติธรรมที่มีปัญหา พร้อมกันนั้นก็ยังตะล่อมรวมเเนวความคิดเห็นของผู้ที่อยู่ในเเวดวงที่เกี่ยวข้องกับกระบวนการยุติธรรม เพื่อนำไปสู่การปฏิรูปกระบวนการยุติธรรม ประเทศไทย

พบ ดร.วรากรณ์ สามโกเศศ

โดย: ดร. วรากรณ์ สามโกเศศ

กะเทาะปัญหาคุณภาพครูในเมืองไทย ก่อนทำการณ์ปฏิรูปอื่นใด ต้องเริ่มที่ครู
“จะต้องให้โอกาสครูได้พัฒนาตัวเอง คือให้มีความเป็นครูเพิ่มขึ้น มีการอบรม มีการขยายเครือข่ายอย่างที่คุณหมอวิจารณ์ทำ เพราะผมเชื่อว่าจะไปแก้ไขเรื่องของผู้บริหารการศึกษา ผู้อำนวยการเขตมีคุณธรรม ธรรมาภิบาล สร้างระบบการประเมินครู มันยากมาก เสียเวลาที่จะไปทำอย่างนั้น”

พบ ศ.นพ.เกษม วัฒนชัย องคมนตรี

โดย: ศ.นพ. เกษม วัฒนชัย องคมนตรี

คุยเรื่องการปฏิรูปการศึกษากับ ศ.นพ.เกษม วัฒนชัย
“ระบบการศึกษาต้องมุ่งพัฒนาศักยภาพและความเป็นอัจฉริยะของผู้เรียนทุกคน ‘ทุกคน’ ต้องใช้กับทุกคนเพราะเราเชื่อว่าทุกคนมีอัจฉริยะด้านใดด้านหนึ่ง ระบบการศึกษาต้องมุ่งพัฒนาศักยภาพของผู้เรียนทุกคน”

ดัชนีความสุข: มิติใหม่ในการพัฒนา

โดย: สำนักวิจัยและพัฒนาทริส

ความสุขไม่ได้ขึ้นอยู่กับปัจจัยด้านเศรษฐกิจเพียงอย่างเดียว หลายประเทศให้ความสนใจศึกษาความสุข สร้างเครื่องมือ มองหาวิธีวัดความสุข หน่วยงานในประเทศไทยอย่าง สศช. และสภาพัฒน์ก็พยายามพัฒนาตัวชี้วัดและทำให้เป็นรูปธรรมขึ้นมาเช่นกัน

ความสุขคนไทย ความสุขที่พอเพียง

โดย: นพ. ม.ล.สมชาย จักรพันธุ์

อะไรหนอที่ช่วยให้คนเรามีความสุข เงินทอง การงาน คนรัก ความสำเร็จ เพื่อนพ้อง ครอบครัว ผู้เขียนนำเสนองานวิจัยที่ทำการสำรวจความสุข เงื่อนไขที่คนจะสุขได้ รวมถึงสำรวจประเทศต่างๆ ทั่วโลก

ประชากรและกลุ่มตัวอย่าง

โดย:

ทำความเข้าใจเบื้องต้นถึงสิ่งที่เรียกว่า ประชากร (population) และ กลุ่มตัวอย่าง (sample) เพื่อเป็นเครื่องมือสำหรับการทำวิจัยเชิงปริมาณ

International Journal of Sociology of Agriculture and Food, Volume 8, 1999

โดย: Raymond A. Jussaume, Jr. (Editor)

The review process was lengthy and difficult and would have been doubly challenging without the invaluable assistance of more than two dozen reviewers. I extend my gratitude to each for the excellent work they did for the journal. I also wish to extend a very special thanks to William Friedland, a pioneering and inspirational scholar whose scholarship has influenced much of the work presented over the years in this journal. I am personally indebted to Bill for his mentoring, which was indispensable for me throughout the editorial process of this special issue. Due in no small part to all of this support, I am confident that the articles featured in this volume represent some of the best contemporary scholarship on the topic of the role of transnational firms in the expanding globalization of planet Earth’s agro-food system.

Operation-Analysis Manual

โดย: William S. Verplanck

“This brief manual is prepared to enable its user to apply the methods of OPERATION-ANALYSIS for the summary and evaluation of reports of systematic observations and of experimental research in both psychology and behavior science.”

การประชุมภาคียุทธศาสตร์ “งานปฏิรูปการศึกษา/ขับเคลื่อนงานเครือข่ายครูเพื่อศิษย์”

โดย: ศรีวินันท์ ตั้งสุวรรณวงศ์ บันทึก

บันทึกช่วยจำการประชุมภาคียุทธศาสตร์งานปฏิรูปการศึกษา/ขับเคลื่อนงานเครือข่ายครูเพื่อศิษย์ วันพฤหัสบดีที่ 28 มกราคม 2553 ณ ห้องประชุม 1 มูลนิธิสาธารณสุขแห่งชาติ

แผนพัฒนาที่ยั่งยืนบนฐานการพึ่งตนเองด้านเศรษฐกิจ สังคม สิ่งแวดล้อม กรณีภาคใต้

โดย: สมัชชาสุขภาพครั้งที่ 2

ข้อเสนอให้คณะรัฐมนตรีทบทวนแผนแม่บทการพัฒนาพื้นที่เศรษฐกิจภาคใต้อย่างยั่งยืนและแผนพัฒนาอื่นๆ ที่เกี่ยวข้องที่จะส่งผลกระทบลึกซึ้งต่อวัฒนธรรมและทรัพยากรของภาคใต้

ระบบการจัดสวัสดิการสำหรับคนกลุ่มเสี่ยง

โดย: อนิณ อรุณเรืองสวัสดิ์

“งานเขียนชิ้นนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อรวบรวมข้อมูลทางด้านนโยบายการให้สวัสดิการของรัฐในประเทศต่างๆ โดยเน้นไปที่โครงการสวัสดิการที่ให้ความช่วยเหลือแก่ผู้ยากจนและคนในกลุ่มเสี่ยง ที่ได้ถูกนำมาใช้ในประเทศต่างๆ ทั้งในประเทศที่พัฒนาและด้อยพัฒนา … เพื่อรวบรวมปัญหาและอุปสรรคของโครงการ เพื่อนำมาปรับใช้เป็นแนวทางในการจัดเป็นนโยบายสวัสดิการของประเทศไทยเพื่อช่วยลดปัญหาความยากจนและความเหลื่อมล้ำต่อไป”
โดยผู้เขียนได้กล่าวถึงระบบรัฐสวัสดิการของสวีเดน และโครงการต่างๆ ที่ให้ความช่วยเหลือด้านสาธารณสุขและโภชนาการแก่คนจนในสหรัฐอเมริกา และโครงการแก้ปัญหาความยากจนประเภทการให้เงินช่วยเหลือแบบมีเงื่อนไข (conditional cash transfer) กรณีตัวอย่างประเทศเม็กซิโก

การปฏิรูประบบสวัสดิการสังคม

โดย:

“นับตั้งแต่่มีกระแสของการเรียกร้องให้ประเทศไทยมีการปฏิรูปประเทศเพื่อสร้างความเป็นธรรมและลดความเหลื่อมล้ำทางสังคม ประเด็นหนึ่งที่ถูกสังคมหยิบยกขึ้นมากล่าวถึงให้มีการเปลี่ยนแปลงอันดับต้นๆ ของการปฏิรูปคือ ‘ระบบสวัสดิการ’ ดังนั้นเครือข่ายวิชาการการพัฒนาปฏิรูปประเทศไทย จึงได้จัดเวทีอภิปรายแลกเปลี่ยนความคิดเห็นเพื่อหาข้อเสนอ ที่เป็นรูปธรรมและเหมาะสมกับประเทศไทยมากที่สุด โดยเชิญนักวิชาการที่เชี่ยวชาญมานําเสนอข้อมูล ความรู้ และประสบการณ์ ในการทำงานเพื่อผลักดันในการขับเคลื่อนงานประเด็นระบบสวัสดิการ”

ลักคณา พบร่มเย็น: สิทธิชุมชนต้องเผยแพร่สู่ชุมชนและรัฐ

โดย: PPVoice.org

ไม่ว่าจะเป็นต้นจากที่กำลังจะถูกพลัดพรากไปจากชุมชนตำบลลำเลียง การไม่มีสิทธิ์ไม่มีเสียง กระทั่งไม่มีบัตรประชาชนของชาวมอแกนแห่งเกาะเหลา การไถป่าต้นน้ำอันอุดมสมบูรณ์ของชาวห้วยน้ำขาวโดยองค์การอุตสาหกรรมป่าไม้ หรือการรุกคืบของอวนรุนอวนลากที่เข้ามาทำลายความยั่งยืนของทรัพยากรชายฝั่งของชาวเกาะพระทอง ฯลฯ เหล่านี้ล้วนแสดงให้เห็นถึงความขัดแย้งในการใช้และบริหารจัดการทรัพยากรธรรมชาติในพื้นที่ภาคใต้ได้เป็นอย่างดี ขณะเดียวกันก็สะท้อนให้เห็นถึงการใช้สิทธิชุมชนเพื่อปกปักรักษาทรัพยากรของท้องถิ่นจากการรุกรานของรัฐ ทุน และอื่นๆ

ผศ.ดร.กิตติศักดิ์ ปรกติ: ขับเคลื่อนสิทธิชุมชนด้วยความเข้าใจ

โดย: PPVoice.org

แม้ชาติจะเป็นชุมชนในจินตนาการที่รวมผู้คนหลากหลายเชื้อชาติศาสนาเข้าไว้ด้วยกัน แต่พลันที่รัฐชาติของไทยเริ่มสถาปนาตัวเองขึ้นเมื่อราว 100 ปีก่อน อัตลักษณ์ความแตกต่างหลากหลายของผู้คนในชาติก็เริ่มถูกหลอมรวมให้เข้ามาอยู่ภายใต้อุดมการณ์เดียวกัน ส่งผลให้อำนาจรัฐส่วนกลางเติบโตเข้มแข็งขึ้น ขณะที่พลังของชุมชนและท้องถิ่นกลับถูกบั่นทอนให้อ่อนแอลง
เมื่อสังคมไทยสาวเท้าเข้าสู่ยุคแห่งการบริโภค ความอ่อนแอของพลังชุมชนก็เริ่มก่อให้เกิดปัญหา เพราะการพัฒนาในห้วงเวลา 40-50 ปีที่ผ่านมา จำเป็นต้องใช้ทรัพยากรธรรมชาติจำนวนมากมาเป็นฐานในการรองรับ ส่งผลให้วิถีชีวิตของผู้คนที่อิงแอบอยู่กับทรัพยากรธรรมชาติในหลายท้องถิ่นเริ่มได้รับผลกระทบ บ้างรุนแรงถึงขั้นล้มละลายเพราะไม่อาจต่อกรกับอำนาจรัฐและอำนาจทุนที่เข้ามาแย่งชิงทรัพยากรได้

การประชุมโครงการยกระดับกระบวนทัศน์สิทธิชุมชน เพื่อเปลี่ยนแปลงแนวทาง นโยบาย และยุทธศาสตร์การเมืองภาคพลเมือง

โดย:

หลักจากมีเรื่องสิทธิชุมชนออกมาตั้งแต่ 2540 และ 2550 สิทธิเหล่านี้ถูกรับรอง แต่ไม่มีผลในการปฏิบัติ ภาคประชาชนได้เสนอกฎหมาย แต่กฎหมายไม่ออกมา ภาคประชาชนผิดหวังกับการเสนอร่างกฎหมาย มีการศึกษาว่าทำไมสิทธิชุมชนถึงไม่ได้รับการยอมรับ พบว่าฐานการบังคับใช้กฎหมายของไทยถือหลักการใช้กฎหมายที่ออกโดยรัฐ ศาลไทยไม่รับรู้กฎเกณฑ์อื่นๆ ที่ไม่ได้ออกมาจากรัฐ ดังนั้นถึงแม้ว่าสิทธิชุมชนจะถูกรับรองตามรัฐธรรมนูญ องค์กรศาลก็ไม่ได้ขยับ เมื่อระบบกฎหมายของไทยถือหลัก Legal positivism ไม่ใช่ Legal pluralism ซึ่งยอมรับกฎเกณฑ์จารีตเพื่อการบังคับใช้ ดังนั้นจึงมี 2 แนวทางเพื่อให้เกิดการบังคับใช้สิทธิชุมชน คือ 1) เปลี่ยนระบบคิดองค์กรตุลาการ และ 2) ทำกฎเกณฑ์เพื่อรองรับอย่างเป็นทางการ

โครงการถอดบทเรียนรูปแบบช่วยเหลือเด็กเร่ร่อน: กรณีครูข้างถนนและบ้านพักสำหรับเด็ก

โดย: ทองพูล บัวศรี, แววรุ้ง สุบงกฎ

สภาพชีวิตและความเป็นอยู่ของเด็กเร่ร่อน เปรียบเทียบชีวิตของเด็กเร่ร่อนเหมือนกับ “นกขมิ้นเหลืองอ่อน ค่ำไหนนอนนั่น” สภาพที่เกิดขึ้นจริงกับเด็กเร่ร่อน รวมถึงแนวโน้มความเสี่ยงที่เด็กเร่ร่อนต้องประสบ ภายใต้คำจำกัดความสั้นๆ ที่กล่าวถึงเด็กเร่ร่อนไว้ว่า “คือกลุ่มเด็กไร้ที่พึ่งพาอาศัยอย่างเป็นสุข มีวิถีชีวิตที่ขาดเสียซึ่งปัจจัยพื้นฐานในการครองชีวิต และยังดำรงตนอยู่ในสังคมอย่างไร้สวัสดิภาพใดๆ ทั้งยังเสี่ยงต่อการกระทำและใช้เป็นเครื่องมือในทางที่ผิด”

วิกฤตคุณภาพการศึกษาไทย

โดย: หนังสือพิมพ์โลกวันนี้

“นักวิชาการหลายสำนักได้วิเคราะห์ถึงสาเหตุที่ส่งผลให้การจัดการศึกษาไทยเกิดวิกฤตด้านคุณภาพ ซึ่งมีด้วยกันหลายสาเหตุ ไม่ว่าจะเป็นงบประมาณจำกัด ระบบการจัดการศึกษาใหญ่ขยับยาก การขาดการมีส่วนร่วมจากภาคีอื่น ขาดการมุ่งประสิทธิภาพในการบริหารจัดการศึกษา หลักสูตรไม่ได้มุ่งเน้นการคิดเป็นทำเป็นแต่เน้นท่องจำ หรือปัญหาครูไม่เพียงพอหรือขาดคุณภาพ ฯลฯ แต่ผมคิดว่าการจะแก้ไขและพัฒนาการจัดการศึกษาไทยให้มีคุณภาพได้ตามเป้าหมาย แก่นหลักสำคัญต้องเริ่มจากปฏิรูปฝ่ายหรือหน่วยที่เกี่ยวกับการกำหนดทิศทางและนโยบายการศึกษาของประเทศ จึงจะนำไปสู่ภาคปฏิบัติให้เกิดขึ้นจริงได้”

ทุนมนุษย์กับผลตอบแทนทางการศึกษา

โดย: ชัยยุทธ ปัญญสวัสดิ์สุทธ

“กรณีของไทย การศึกษาผูกขาดโดยรัฐ ขาดการมีส่วนร่วมของภาคเอกชน (ซึ่งรับผิดชอบเพียงหนึ่งในห้าเท่านั้น) และครูมีสถานะเป็นข้าราชการ ดังนั้น การปรับปรุงการจัดการศึกษาให้มีประสิทธิภาพ จึงเป็นปัญหาเชิงสถาบันด้วยมากกว่าปัญหาทางเศรษฐศาสตร์เพียงด้านเดียว เพราะมีหลักฐานอีกมากที่ชี้ว่าการเพิ่มงบประมาณในขณะที่มีการใช้จ่ายสูงกันอยู่แล้ว อาจไม่ได้ผลตามที่ต้องการหรือเพิ่มคุณภาพได้จริง”

ปฏิรูปประเทศไทย เริ่มด้วยร่วมใจปฏิรูปการศึกษา

โดย: สำนักงานเลขาธิการสภาการศึกษา

สรุปผลจากการประชุมเสวนาเรื่อง “ปฏิรูปประเทศไทย เริ่มด้วยร่วมใจปฏิรูปการศึกษา” ทั้งยังลำดับความสำคัญก่อนหลังสิ่งที่ควรทำก่อนในการปฏิรูปการศึกษา โดยสิ่งสำคัญสุดคือการพัฒนาคุณภาพผู้เรียน การผลิตและพัฒนาครู คณาจารย์ และการเพิ่มประสิทธิภาพการบริหารจัดการศึกษา

ทำไมการศึกษาไทยจึงพัฒนาช้า

โดย: อาภรณ์ รัตน์มณี

แจกแจงสาเหตุที่ระบบการศึกษาไทยพัฒนาได้ช้า ทั้งในด้านนโยบาย เพราะผู้ที่เข้ามากำกับดูแลการศึกษาในระดับชาติ ไม่เข้างานด้านการศึกษามากพอ และในด้านผู้ปฏิบัติ ครูไม่ได้ให้ความสำคัญกับการสอนเป็นเรื่องหลัก รวมถึงในด้านโครงสร้างระบบการศึกษา ที่การเรียนการสอนเน้นการป้อนเข้า ไม่ได้เน้นสนับสนุนให้นักเรียนสนใจใฝ่หาความรู้ด้วยตนเอง รวมไปถึงมาตรฐานของแต่ละโรงเรียนที่แตกต่างกัน