U-Knowledge

การศึกษาและรวบรวมตัวอย่างการบริหารกิจการบ้านเมืองแบบร่วมมือกันระหว่างภาครัฐ องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น ภาคธุรกิจเอกชน ภาคประชาสังคมและชุมชน

โดย: นครินทร์ เมฆไตรรัตน์ และ เกรียงชัย ปึงประวัติ

งานวิจัยมีเป้าหมายหลักสองด้าน คือรวมรวมตัวอย่างการบริหารกิจการบ้านเมืองแบบร่วมมือกัน (collaborative governance) และมองหาปัจจัยหรือเงื่อนไขที่ทำให้การดำเนินงานแบบประสานร่วมมือระหว่างภาคส่วนประสบความสำเร็จ หรือเกิดอุปสรรค พร้อมเสนอแนวทางแก้ไข
สำหรับพาวเวอร์พอยต์ชิ้นนี้ได้นำเสนอกรอบการศึกษาและกรณีตัวอย่างโครงการการร่วมมือกันระหว่างรัฐ เอกชน และชุมชน

(ร่าง) รายงานสรุปและวิเคราะห์ร่างพระราชบัญญัติภาษีที่ดินและสิ่งปลูกสร้าง พ.ศ. …

โดย: ดวงมณี เลาวกุล

การที่ประเทศไทยไม่มีการจัดเก็บภาษีจากทรัพย์สิน (ที่ดินและสิ่งปลูกสร้าง) ที่ประชาชนครอบครองเป็นเจ้าของ ส่งผลให้ไม่มีการใช้ประโยชน์ในที่ดินและสิ่งปลูกสร้าง ดังจะเห็นได้จากการที่ที่ดินและสิ่งปลูกสร้างถูกปล่อยทิ้งร้างไว้เป็นจำนวนมาก เนื่องจากผู้เป็นเจ้าของไม่มีต้นทุนในการถือครองนั่นเอง นอกจากนี้ยังส่งผลให้เกิดการกระจายการถือครองที่ดินที่ไม่เป็นธรรมในประเทศอีกด้วย

ข้อมูลกรณีปัญหาเรื่องคดีความ

โดย: ขบวนการประชาชนเพื่อสังคมที่เป็นธรรม (ขปส.)

ในช่วงหลายสิบปีที่ผ่านมามีชาวบ้านจากพื้นที่ต่างๆ ทั่วประเทศที่ไม่ได้รับความเป็นธรรมจากนโยบายการพัฒนา ได้ออกมาเรียกร้องความเป็นธรรม สาเหตุดังกล่าวทำให้ชาวบ้านต้องชุมนุมเรียกร้องความเป็นธรรม และการเรียกร้องของชาวบ้าน รัฐบาลมักใช้การแก้ไขปัญหาด้วยความรุนแรง ด้วยการข่มขู่คุกคาม การจับกุมคุมขัง และการใช้กฎหมายอย่างไร้ความเมตตา ชาวบ้านที่ได้รับปัญหาจากนโยบายการพัฒนา จนครอบครัวชุมชนล่มสลาย และต้องมารับชะตากรรมการเป็นนักโทษ การถูกคุมขัง อันยิ่งเป็นการตอกย้ำให้เห็นถึงความไม่เป็นธรรมของโครงสร้างทางสังคมชัดเจนยิ่งขึ้น

การบังคับใช้กฎหมายที่เกี่ยวกับการถือครองอสังหาริมทรัพย์ของคนต่างด้าวในประเทศไทย

โดย: อิทธิพล ศรีเสาวลักษณ์

การนำเสนอข้อกฎหมาย (ประมวลกฎหมายที่ดิน พระราชบัญญัติส่งเสริมการลงทุน พ.ศ. 2520 พระราชบัญญัติอาคารชุด พ.ศ. 2522 พระราชบัญญัติการนิคมอุตสาหกรรมแห่งประเทศไทย พ.ศ. 2522 พระราชบัญญัติการเช่าอสังหาริมทรัพย์เพื่อพาณิชยกรรมและอุตสาหกรรม พ.ศ. 2542 พระราชบัญญัติการประกอบธุรกิจของคนต่างด้าว พ.ศ. 2542) และรายละเอียดเกี่ยวกับการถือครองอสังหาริมทรัพย์ของคนต่างด้าวในประเทศไทย

ทางเลือกของสวัสดิการสังคมสำหรับคนไทย: ทัศนะจากประชาเสวนา

โดย: สุวรรณา ตุลยวศินพงศ์

การใช้กระบวนการ “ประชาเสวนา” (Citizen Dialogue) ในการจัดทำ “ทางเลือกของสวัสดิการสังคมสำหรับคนไทย” โดยมีสวัสดิการ 6 ประเภทเป็นหัวข้อหลักในการเสวนา ได้แก่ 1. สวัสดิการด้านการศึกษา 2. สวัสดิการด้านแรงงาน 3. สวัสดิการสำหรับผู้ว่างงาน 4. สวัสดิการเพื่อผู้สูงอายุ 5. สวัสดิการรักษาพยาบาล และ 6. สวัสดิการเพื่อผู้ด้อยโอกาส

จดหมายเหตุ 10 ปี พอช.: ลำดับเหตุการณ์สำคัญ สถาบันพัฒนาองค์กรชุมชนและขบวนองค์กรชุมชน 2535-2553

โดย: สถาบันพัฒนาองค์กรชุมชน (พอช.)

“บันทึกเหตุการณ์สำคัญในช่วง 10 กว่าปีที่ผ่านมาของ พอช. ฉบับนี้จะบอกเล่าเรื่องราวการจัดตั้งสถาบันพัฒนาองค์กรชุมชน ซึ่งใช้เวลาถึง 7 ปี 4 รัฐบาล ตั้งแต่การก่อตั้งจนทำงานมาถึงปัจจุบันว่า พอช. ได้แปรเปลี่ยนแนวความคิด องค์กรชุมชนเป็นแกนกลางในการพัฒนา ไปสู่ การปฏิบัติ อย่างไร”
มาดูกันว่า พอช. เชื่อมต่อกับบริบทสังคมไทยอย่างไร

ปัจจุบัน ปฏิปักษ์ ปฏิรูป: ชุมชนท้องถิ่นจัดการตนเอง สู่การปฏิรูปประเทศไทย

โดย: พรรณทิพย์ เพชรมาก บรรณาธิการ

เดิมองค์กรชุมชนเน้นเฉพาะการจัดตั้งกลุ่ม ปัจจุบันเน้นการสร้างกระบวนการเรียนรู้
หนังสือเล่าเรื่องประสบการณ์องค์กรชุมชนจากที่ต่างๆ อุปสรรคจากภาครัฐและสถานการณ์ที่ไม่เป็นธรรม จึงต้องกระตุ้นให้เกิดการปฏิรูป หนังสือพูดถึงทั้งประสบการณ์เฉพาะถิ่นที่และหลักการในภาพรวม
“ชุมชนจัดการตนเองสู่การปฏิรูป นับว่าเป็นแนวทางหนึ่งของการร่วมสร้างฐานความเข้มแข็งของสังคมแม้ต้องอาศัยการร่วมคิด ร่วมทำ แต่สิ่งที่ได้กลับคืนมาคือ ความมั่นคงของมนุษย์ในสังคมอย่างเท่าเทียมพร้อมกับการพลิกฟื้นประเทศไทยจากฐานราก”

(ร่าง) ข้อเสนอเชิงนโยบาย “ชุมชนท้องถิ่นจัดการตนเอง สู่การปฏิรูปประเทศไทย”

โดย: คณะกรรมการเครือข่ายองค์กรชุมชนเพื่อการปฏิรูป

จะปฏิรูปประเทศต้องแก้ปัญหาที่โครงสร้าง รัฐต้องคืนและถ่ายโอนอำนาจกลับสู่ชุมชน เครือข่ายองค์กรชุมชนต้องการให้เกิดการปฏิรูปจากล่างขึ้นบน ทุกคนล้วนเสมอภาค ปฏิรูประบบราชการ ปฏิรูปความคิดของประชาชนให้นึกถึงประโยชน์สาธารณะเป็นที่ตั้ง ปฏิรูประบบการศึกษาให้รับใช้ชุมชนมากกว่าสนองภาครัฐและระบบทุน
อ่านข้อเสนอการเปลี่ยนแปลงในด้านองค์กรชุมชน ทุนชุมชน ทรัพยากร ที่ดินทำกิน ที่อยู่อาศัย และสวัสดิการชุมชน

ข้อเสนอจากภาคประชาชนเรื่อง “ชุมชนท้องถิ่นจัดการตนเอง สู่การปฏิรูปประเทศไทย”

โดย: ขบวนองค์กรชุมชนจากเวทีสมัชชาองค์กรชุมชนระดับชาติ

ปัญหาหนักอก ชุมชนแก้ไข เสนอแนะต่อรัฐบาล
ประเด็นปัญหาที่เวทีสัมมนาหยิบยกขึ้นมา ได้แก่ ที่ดินทำกินและที่ดินอยู่อาศัย โครงการลงทุนขนาดใหญ่ของเอกชนและโครงการพัฒนาของรัฐ หนี้นอกระบบและหนี้ของเกษตรกร การเมืองและความขัดแย้งรวมถึงการใช้อำนาจรัฐที่อยุติธรรม ยาเสพติดและเยาวชน และปัญหาเรื่องการกระจายอำนาจ

ชุมชนเข้มแข็ง … นวัตกรรมสร้างประชาธิปไตยจากฐานราก

โดย: สม นาสอ้าน

แผนงานพัฒนาชุมชนในจังหวัดกาฬสินธุ์ นี้คือโครงการบูรณาการความร่วมมือแก้ไขปัญหาความยากจน พัฒนาสังคมและสุขภาวะ เริ่มต้นตั้งแต่ปี 2548 เพื่อให้ทุกชุมชนและทุก อปท. นำแผนชุมชนไปปฏิบัติจริง
โครงการมีวัตถุประสงค์อยู่ 4 ด้าน หนึ่ง การพัฒนากลไกการทำงานแบบบูรณาการระดับหมู่บ้าน/ชุมชน ระดับตำบล อำเภอและจังหวัด สอง การส่งเสริมกระบวนการเรียนรู้และพัฒนาศักยภาพแผนชุมชน สาม การพัฒนาระบบข้อมูลในการนำมาใช้วางแผนพัฒนาระดับหมู่บ้าน/ชุมชน ระดับตำบล อำเภอและจังหวัด สี่ การเชื่อมโยงและผลักดันข้อเสนอการพัมนาจากชุมชนสู่ระดับองค์การบริหารส่วนท้องถิ่นและระดับจังหวัดโดยการบริหารการพัฒนาแบบบูรณาการ

การเมืองภาคพลเมือง: ประสบการณ์จากชุมชนบ้านจำรุง

โดย: พบสุข ช่ำชอง

ประสบการณ์การทำงานชุมชนของผู้คนในหมู่บ้านแห่งหนึ่ง ด้วยหลักการ “ตามก็ได้ นำก็เป็น” ยึดถือเศรษฐกิจพอเพียง พึ่งตนได้พร้อมกับการร่วมมือกับรัฐ ทั้งร่วมกันสร้างการตระหนักถึงความเป็นเจ้าของชุมชน ทางด้านเครื่องมือที่ใช้ขับเคลื่อน อย่างแรกคือความร่วมมือระหว่างผู้นำท้องที่ ผู้นำท้องถิ่น และขบวนชุมชน ถัดไปคือวัฒนธรรม เวทีชุมชน รวมถึงการสร้างชุดความรู้จากประสบการณ์ของชุมชน